Het boek Klompen en Kamelen heeft niet alleen een kostelijke titel en een leuke omslag, maar is ook wat de inhoud betreft een verrukkelijk boek geworden. Het gaat om 48 korte verhalen die door 30 auteurs zijn geschreven over “leven en overleven in Israël”. Veel van die verhalen gaan over herkenbare situaties, ze zijn levensecht, grappig, soms ook verdrietig en tragisch. Politiek werd gemeden als onderwerp, al is het er hier en daar toch wel (hoe kan dat anders?). Een enkeling ging terug naar Nederland. Sommige auteurs komen enkele malen aan het woord, zoals Abel de Jong. In die gevallen is sprake van ontwikkeling, verschillende tijdvakken na hun Alia of na hun ‘gewone verhuizing’ naar Israël.

Het boek is grensoverschrijdend. Het trekt zich niets aan van de omlijning van specifieke groepen, zoals pupillen van de zionistische jeugdbeweging, die dan via hun vroegere organisatie zijn teruggezocht. Dat is een aanpak, die ons binnen IOH-kringen overbekend is. We doen veel aan het georganiseerd stilstaan bij ons verleden rond overbekende, steeds terugkerende thema’s. Die herinneringscultuur hoort bij ons, is nuttig en goed, maar dit boek onderscheidt zich daar hevig van. Als een frisse wind. Wakker geschreven vanuit het hier en nu. Het gaat niet om groepen met onderlinge verenigingsbanden, maar om spontaan gevonden individuen, mensen van alle leeftijden, die op oproepen hebben gereageerd, ieder vanuit zijn of haar eigen achtergrond. Er komen daardoor juist ook aardig wat mensen in voor, waar we meestal niet zo veel over horen. Zonder onderscheid, heel wat niet-Joden ook, die toevallig of minder toevallig in Israël zijn terechtgekomen. Zo staat het ook in de inleiding: “Ze kwamen als Nederlanders voor werk, studie, vakantie, familiebezoek of immigratie.”

Wat doet Nederlanders besluiten naar Israël te emigreren? Eindredacteur Robert Barzelay: “Voor Joodse Nederlanders kan de reden religieus zijn, of uit zionistische overwegingen, of gewoon omdat ze Joods zijn en zich in Israël meer thuis voelen.” Hij verwijst verder naar groeiend antisemitisme in Europa en: “Ook verscheidene christelijke en niet-gelovige Nederlanders hebben de stap genomen om in Israël te komen wonen.” Dit met inbegrip van de Suikerfeest vierende Marijke (Maruan) Agbaria, getrouwd met een Israëlische Palestijn (of Palestijnse Israëliër?) en wonend in Wadi Ara. Israëlische Arabieren vormen ruim 20% van onze bevolking en huwelijken met Nederlanders komen ook in die bevolkingsgroep voor. Simon Hammelburg, die een voorwoord schreef, noemde deze veelkleurigheid “een prachtige schakering van observaties door mensen met uiteenlopende levensstijlen en opvattingen. Het leven in de kibboets verschilt van dat in de metropool Tel Aviv, het beeldschone Jeruzalem of een dorpje op de westelijke Jordaanoever.”

De samenstellers van het boek zijn de aan Aleh-lezers welbekende Ya’akov Almor en Robert Barzelay, aangevuld met Jim Hasenaar. Alle drie actieve (ex-)Nederlanders, die het boek zelf hebben gemaakt. Daar zijn ze aardig in geslaagd. Mooi – en tekenend voor hun instelling – is, dat ze zich ten doel stelden de netto-opbrengst van het boek te schenken aan twee hulporganisaties (IsrAID dat wereldwijd helpt bij humanitaire crises en Aleh de bekende Israëlische organisatie voor kinderen met lichamelijke of verstandelijke beperkingen).

Een andere activiteit die daar nog bij is gekomen, ging in januari 2020 in Nederland van start waar Robert Barzelay een ‘boektoer’ hield in het kader van Debat-bijeenkomsten onder leiding van Kemal Rijken van Jonet.nl. Behalve de presentatie van het boek Klompen en Kamelen stond het programma in het teken van vragen over Alia (door Jonet geschreven als Aliya): “Aliya maken..?! Waarom maken mensen Aliya? Wat zijn de voor-en nadelen ervan? Hoe vergaat het Nederlanders in Israël? Waarom keren mensen terug? Waar komt Aliya vandaan en hoe is het ontstaan? En moeten Europese Joden allemaal naar Israël verhuizen omdat ze daar veiliger of beter af zouden zijn?”

Deze middagen/avonden vonden plaats in MerkAz Utrecht, Synagoge Folkingestraat Groningen, Liberaal Joodse Gemeente Amsterdam en Liberaal Joodse Gemeente Den Haag en ze bestonden uit interviews, panelgesprekken, korte video’s en een gesprek met de zaal. Kemal Rijken was de moderator, de panelleden waren Frits Barend, Ronny Naftaniel, Hanneke Gelderblom, Brigitte Wielheesen, Awraham Meijers, Klaus Vink en via Skype vanuit Israël Michael Hess, Tuvit Shlomi, Gideon van der Sluis en Ya’akov Almor.

Hieruit blijkt wel, dat het een boek is, dat een heleboel teweeg brengt. Aanrader!

Chaya Brasz, IOH – Irgoen Oleh Holland, vereniging van (oud-)Nederlanders die woonachtig zijn in Israël.

Klompen & Kamelen is een bijzonder leuke, maar ook interessante bundeling van uit het leven gegrepen ervaringen van Nederlanders die in Israël wonen. Verhalen zonder enig politiek of religieus tintje. Ze staan veelal lijnrecht tegenover de waanzin en leugens die je over Israël hoort en gepresenteerd wordt in de media. Dit is geen tweedehands propaganda, maar dag-op-dag leven en overleven in een zeer vijandige omgeving, het Midden Oosten. Voor een ieder die wil weten hoe het echt in Israël is, koop dit boek. En als je de kans hebt, bezoek het land. Zien is geloven.
Esther IJzerman, Hilversum

Klompen & Kamelen is een heerlijk, herkenbaar boek. Als liefhebber van de staat Israël, en tijdelijk bewoner, zie ik als lezer de realiteit voor me van het leven in een bijzonder en uniek land. Een land waarover bijna iedereen buiten Israël een mening heeft. De buitenwereld lijkt de behoefte te hebben om zich doorlopend een opinie te vormen over de politiek, religies, zelfs ogenschijnlijk onbenullige bestuurlijke aangelegenheden waarover de beslissing bij de bewoners van Israël ligt, binnen de democratie van de besluitvorming van het parlement, de Knesset. In de commentaren die wij in kranten en tijdschriften lezen is meestal moralistische kritiek en een ongevraagd, onrealistisch advies vervat.

De redactie van Klompen & Kamelen heeft 30 Nederlandstalige Israëli’s bereid gevonden om 48 treffend geschreven schetsen te maken van het dagelijks bestaan, waarbij politieke en religieuze opinies vrijwel geen rol spelen. Het gaat om ‘de geur’ van het land, die je – al lezend – kunt ruiken. Wat wordt door de inwoners gadegeslagen, beleefd, geobserveerd? Welke emoties zijn daaraan verbonden? Het harde werk, de relatief lage inkomsten en stevige prijzen. Een land voor doorzetters en bouwers.

De wonderschone kanten van Israël worden fraai belicht, ook de schaduwzijden van een kleine, bedreigde natie, omgeven door vijanden, die wordt getroffen door dagelijkse beschietingen, de enorme spanningen vanwege het doorlopend gevaar, ergernis, ongeduld, zenuwen maar zeker ook veel liefde en toewijding; een maatschappij waar ieder wel een familielid in militaire dienst heeft of – erger nog – naasten heeft verloren door oorlog en terreur.

Het boek is een prachtige schakering geworden van observaties door mensen met uiteenlopende levensstijlen en opvattingen. Het leven in de kibboets verschilt van dat in de metropool Tel Aviv, het beeldschone Jeruzalem of een dorpje op de westelijke Jordaanoever.

Voor de Israël kenners is dit een heerlijk boek om met een diepgaand gevoel van herkenning en glimlach te lezen, voor anderen is het een goedgeschreven, deskundig leerboek over het dagelijks leven, dat te lang onderbelicht is gebleven. Kort gezegd; een aanrader.

Simon Hammelburg, auteur

‘Klompen en kamelen’ is een uiterst gevarieerde verhalenbundel over en van Nederlanders die naar Israël emigreerden. Sommigen besloten daartoe om religieuze redenen, anderen simpelweg omdat ze zich, met hun Joodse achtergrond, in Israël meer thuis voelen. Toch zijn er ook Christelijke en niet gelovige Nederlanders naar Israël geëmigreerd. Ook zij komen in deze bundel voorbij. Wat merken zij in hun dagelijks leven van de dreigingen en de onrust waar de media ons in Nederland mee overspoelen in hun berichtgeving. De 30(!) auteurs, die overigens zeer gevarieerd zijn qua leeftijd, geloofsovertuiging en sekse, vertellen stuk voor stuk over hun ervaringen, hun indrukken en hun leven aldaar.

‘Klompen en kamelen’ schetst een uniek beeld van hoe het leven in Israël nu werkelijk is. Is het allemaal zo gewelddadig als menig nieuwszender ons wil doen geloven? Het antwoord is volmondig ‘nee’.

“De talrijke mijnenvelden in dat gebied, daterend uit de tijd van de oorlogen met Syrië, liggen er nog steeds en worden alleen hier en daar wat uitgedund omdat er een koe of een wild zwijn op het ontstekingsmechanisme van een landmijn stapt.”

De veertig verhalen in deze bundel bieden ons een blik op de realiteit; op hoe het leven in Israël nu werkelijk is. Sommigen van de verhalen zijn amusant, anderen kennen een kritische kanttekening. Wat al deze verhalen echter gemeen hebben is de realiteit. De auteurs maken de werkelijkheid niet mooier of minder mooi. Er is plaats voor de uiterst fraaie kanten van het land en het leven aldaar, maar ook de mindere aspecten aan een leven in Israël komen aan de orde.

“Je ene kind naar een feestje brengen en de anderen op sleeptouw. Ter plekke naar binnen gesleept worden, en de andere twee kinderen meteen ook uitgenodigd. Dat vond ik geweldig, een beetje opgelaten en te gek en het gebeurde meerdere keren. In Israël is er altijd plek voor eentje meer.”

‘Klompen en kamelen’ is een uiterst fraaie verzameling waarnemingen geworden van mensen uit allerlei lagen van de bevolking en dus levend in zeer gevarieerde omstandigheden. Mensen ook van zeer uiteenlopende leeftijden, maar bovendien mensen met verschillende opvattingen. Dat is wat ‘Klompen en kamelen’ zo boeiend maakt! Nergens ‘gekleurd’, overal oprecht en vanuit het hart geschreven.

De schrijfstijl van de verhalen in ‘Klompen en kamelen’ is net zo gevarieerd als de mensen door wie ze geschreven zijn. Dat betekent dat het ene verhaal ‘beter’ is qua stijl en structuur dan het andere. De meesten van deze auteurs zijn dan ook geen professionele schrijvers. Het is echter wel eerlijk en puur en het geeft Nederlanders in Nederland een unieke kijk op de werkelijkheid; de werkelijkheid van en in Israël.

Hanneke Tinor-Centi (1960), eigenaar van HT-C Communicatie en Marketing, literair agent, boekmarketeer en recensent.

Het beeld dat de meeste mensen in Nederland en Vlaanderen van Israël hebben, wordt sterk bepaald door de eenzijdige berichtgeving in de media. Journalisten zijn op zoek naar nieuws, slecht nieuws bij voorkeur, want dat verkoopt beter dan goed nieuws. Een opgeschoten puber die een Israëlische soldaat in het gezicht slaat, is wereldnieuws – het leven van ouders met jonge kinderen in het grensgebied met de Gazastrook is dat niet.

Maar Israël is zoveel meer dan wat men daar ‘de situatie’ noemt. De nuchtere manier waarop men omgaat met de gevaren van het Palestijnse terrorisme, laat zien dat dit een onderdeel van het leven is geworden en niet meer dan dat. Men kan slechts bewondering hebben voor moeders die in deze omstandigheden hun kinderen een veilig huis bieden.

In de veertig korte verhalen van dertig Nederlandstalige auteurs, de meesten in Israël woonachtig, zien wij deze vastberaden nuchterheid terug – het conflict speelt een rol, maar geen hoofdrol. De titel ‘Klompen & Kamelen’ geeft al aan dat de nadruk ligt op een heel ander thema: de houding van Nederlandse immigranten tegenover de heersende Israëlische mentaliteit. Nu lijkt er geen grotere tegenstelling te bestaan dan die tussen Nederlanders en Israëli’s – voor Vlamingen geldt dit minder. Vraag het aan Israëli’s die in Nederland wonen: alleen al het verschijnsel dat Nederlanders eerst in de agenda moeten kijken alvorens een afspraak over twee maanden te maken, wekt hun grote verbazing. Zo gaat het in Israël niet. Daar kom je langs zonder om belet te vragen.

Nederlanders hebben heel wat om zich aan te passen, als zij in Israël komen wonen. Er is hier een speciaal Hebreeuws werkwoord voor: lehisjtanot. Ondanks dit recept voor Nederlandse oliem chadasjiem (‘immigranten’) blijkt het cultuurverschil een uitdaging en een onuitputtelijke bron voor vele grappige anekdotes, waarvan deze bundel een rijk scala biedt. Wie Israël kent, heeft bij het lezen een voortdurende aha-erlebnis en als vanzelf komen weer herinneringen naar boven voor gelijksoortige belevenissen die je zelf hebt meegemaakt.

Ik zal de verleiding weerstaan om mijn persoonlijke ervaringen hieraan toe te voegen – het boek biedt genoeg kostelijke verhalen over de Israëlische gewoonten, waaraan wij maar moeilijk wennen, maar die tegelijk zeer verfrissend werken op ons aangeboren regelneefgevoel.

Maar hoe is het voor lezers die Israël alleen maar kennen uit het journaal? De bundel heeft de uitwerking van een mozaïek: elk verhaal kun je zien als een mozaïeksteentje met een eigen inhoud. Wanneer je alle veertig verhalen hebt gelezen, zie je het geheel: leven in een land waarvan de vroegere premier David Ben-Goerion heeft gezegd: ‘Wie niet in wonderen gelooft, is geen realist’. Zelden heeft een volk op zo’n klein lapje grond zoveel groots verricht. Hoe was dat mogelijk? Deze bundel licht een tipje van de sluier op in de veertig verhalen van de auteurs over hun belevenissen in het Beloofde Land. Hoewel de gemiddelde Israëli aanmerkelijk veel meer leed en rouw moet verwerken dan de gemiddelde Nederlander of Vlaming, is de toon in de bijdragen optimistisch – en dat is misschien wel het geheim achter het wonder van Israël.

Nederlanders moeten zich flink aanpassen, als zij in Israël komen wonen. Het cultuurverschil biedt een uitdaging en een onuitputtelijke bron voor vele grappige anekdotes, waarvan deze bundel een rijk scala biedt. Wie Israël kent, heeft bij het lezen een voortdurende aha-erlebnis. Maar hoe is het voor lezers die Israël alleen maar kennen uit het journaal? De bundel heeft de uitwerking van een mozaïek: elk verhaal kun je zien als een mozaïeksteentje met een eigen inhoud. Wanneer je alle veertig verhalen hebt gelezen, zie je het geheel: leven in een land waarvan de vroegere premier David Ben-Goerion heeft gezegd: ‘Wie niet in wonderen gelooft, is geen realist’.

prof. dr. Klaas A.D. Smelik, ereprofessor Universiteit Gent, directeur Etty Hillesum Onderzoekscentrum (EHOC) te Middelburg.

Anders dan in de media, anders dat wat we dagelijks horen en zien over deze jonge, gecontesteerde staat zijn de verhalen in dit boek. Dit Israël is niet perfect maar wel totaal anders dan het ons wordt voorgesteld. Nederlanders, Vlamingen en Israëli’s verhalen over verleden, heden en toekomst van dit land en hun verbondenheid. Het is een warm boek dat de mens centraal stelt en laat zien hoe hij leeft, werkt en denkt. Warm aanbevolen.

Rony R. Boonen, Journalist, Joods Actueel België

Gaat het over Israël in de media, dan gaat het vaak over politiek, over religie, of over een combinatie van beide. Als NIW doen wij daar- aan mee, zij het vaak met een andere toon dan de meeste kranten, tijdschriften en televisieprogram- ma’s. Maar in Klompen & Kamelen moet u goed zoeken naar opinies van of over politici en geestelijken. Voor dit boek, dat in eigen beheer is uitgegeven, hebben dertig Nederlandstalige Israëliërs in totaal 48 korte verhalen geschreven over het dagelijks leven in het Heilige Land. Over de geur van shakshuka, over fietsers die op Jom Kipoer de grote wegen overnemen, over hoe het leven in metropool Tel Aviv verschilt van dat in een kibboets. Geen hoogstaande literatuur misschien, maar Klompen & Kamelen is dan ook niet geschreven door professionele auteurs, maar door gewone Israëli’s die een inkijkje in hun leven geven. Dat maakt het tot een verzameling persoonlijke, grappige en soms ontroerende verhalen die een feest van herkenning zullen zijn voor iedereen die vrienden of familie in Israël heeft, of er zelf woont. Voor anderen een kennismaking met een even divers als verbazingwekkend land.

Esther Voet, NIW – Nieuw Israëlitisch Weekblad 

Zoeken jullie nog een mooi verjaardagscadeau of presentje voor de feestdagen wat met Israël te maken heeft? Koop "Klompen en Kamelen", van harte aanbevolen en wat meer is. Met de opbrengst van dit boekje worden twee goede doelen ondersteund, waaronder Aleh. We hebben de eerste €1.000 al ontvangen. Kortom, geef een lezenswaardig boek cadeau of aan jezelf en steun daarmee ook Aleh Israël. Meer dan 750 kinderen met ernstige verstandelijke- en lichamelijke beperkingen en complexe medische condities wonen in één van de vier Aleh vestigingen en krijgen daar geavanceerde medische, educatieve en rehabilitatieve zorg. Daarnaast verleent Aleh meer dan 45.000 ambulante behandelingen per jaar.

Simon Weststeijn, Aleh Israël

 
 
Copyright ©2018-2020 - GlobalStrategists bv | All Rights Reserved
Uitgever GlobalStrategists bv - Meerpaal 14b, 4904 SK Oosterhout, Nederland - Telefoonnummer: 0162 741 805‬‬
info@globalstrategists.com - KvK-nummer: 66140846 - BTW-identificatienummer: 856412466